|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Gazteen eskaera enfokatzeko orduan dauden gakoetatik interesgarrienetakoa dugu eskatutako etxebizitzen tipologiari dagokiona. a) Etxebizitzaren tamaina Etxebizitza beharra eta eskaera EAEn izeneko inkestaren arabera, euskal gazteek, eta Gipuzkoa ez da salbuespena honetan, gutxi gorabehera, 75 m²-ko etxebizitza erosi nahi dute. Hortaz, etxebizitzaren tamaina gutxitzearen aldeko joera agertzen da. Gehienek nolabait tamaina estandarrekotzat jo genezakeen etxebizitza horren alde egiteak dauden etxebizitzei alternatiba bat bilatzeko orduan garrantzitsua den gaia planteatzen du; izan ere, adierazitako etxebizitza-premia dagoen eskaintzaren ezaugarrien menpean dago. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Inork ez du zalantzan jartzen merkatuak eskaera zuzendu egiten duela batera edo bestera, eta egon badagoela ezkutuko eskaera bat, eskaintza berezien bidez izan ezik, gauzatzea zaila dena. Zentzu horretan hitz egin dute hainbat adituk eta gazteen liderrek, gazteen beharrak talde guztietan ez direla berdinak azpimarratuz. Horrela bada, Europako beste herrialde askotan izandako joerarekin bat etorriz, gazte batzuk prest egongo lirateke lehenago emantzipatzeko eta aldi batez etxebizitza txikiagoetan errenta bat ordainduta bizitzeko. Ideia hori oso garrantzitsua da gaur egun dauden helburuak ez diren bestelako batzuetara etxebizitza-politika zuzendu nahi izatekotan. Horixe da, hain zuzen, arduradun politikoak ohiko etxebizitza1 ez diren beste bizitoki-tipologia batzuk eskaintzera gidatzen dituen izpiritua; eta hori gazteei haien premietara egokitutako aldi baterako egoitza eskuratzea erraz diezaien apartamentu-eskaintza batean oinarrituta, aldi baterako egoitza hori izanik, geroago, haien egoera sozio-ekonomikoa hobetzen denean, higiezinen merkatura jauzi egiteko zubia. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Horren
ondoan badago beste faktore azpimarragarri bat, gazteen etxebizitza-tipologian epe ertain edo luzean erabateko eragina izango duen faktorea, hain zuzen. Beste bizikidetza-modu batzuk agertzea da aipatu faktorea. Gizartean azken hamarkadetan izandako aldaketa sozialek eragin zuzen zuzena dute familiaren ereduan eta orain arte ezagutu dugun familia ez diren beste modu batzuk azaltzen ari dira. Horietan, jendea elkarrekin bizi arren, ez dago familia-loturarik edo ez daude ezkonduta eta pertsona bakarreko edo guraso bakarreko bizikidetzako unitateen kopurua ere hazi egin da. Prozesu hori zenbait sintomatan islatzen da; hala nola, bizikidetzako unitateen batez besteko tamaina etengabe gutxitzea, eta horrek eragin zuzen-zuzenak izango ditu etxebizitza tipologian. Gazteen kasuan, bizikidetza-moduen aniztasun hori Gipuzkoan dauden gazte bakar batez osatutako unitateetan islatzen |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 Donostiako Udalaren jarduketa bat aipa dezakegu. “Hasten lagunduz” izeneko programa barruan ekipamendu publikoko lursailetan gazteei alokatzeko 200 apartamentu sustatu ditu. Baliabide urriak direla eta, higiezinen merkatura ezin jo dezaketen gazteentzako eskaintza zabalduko da ekimen original horren bitartez. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
da. 18. taulan ikus dezakegunez, gazte batek bakarrik osatutako unitateen portzentaia pertsona bakar batek osatutako guztien artean Gipuzkoan % 9,4 da, EAEkoa baino zertxobait handiagoa. Bikotea sortu eta eratzeri eta seme-alabak izateari dagokienez, arauetan eta balioetan izandako aldaketek ere eurekin ekarri dute ezkontzeko adina atzeratzea eta jaiotza-tasa txikiagoak egotea. Horrek era berean familien batez besteko tamaina txikiagoa izatea ekarri du, baita gazteen arteko bizikidetza-moduen aniztasuna ere, horiek izanik, zalantzarik gabe, etxebizitza-politika planifikatzeko orduan ahaztu behar ez ditugun faktore erabakigarriak. b) Eskuratzeko erregimena Etxebizitza eskuratzeko edo izateko erregimenari dagokionez, gehienak dira, % 80, etxebizitza jabetzan izan nahi dutenak. Errentan hartzearen alde oso gutxi azaltzen dira, % 3,6 hain zuzen, eta ez du apenas garrantzirik gaur egunean dagoen bezalako une batean, hipoteka-maileguak merke egonik, aukera hori uxaturiko une batean, ez bada merkatuan dauden baino askoz prezio merkeagoan eskainita. Eta, egia esan, gaur egun gazteek duten errentako etxebizitzen eskaintza urria eta oso garestia da. Errentan hartutako etxebizitza bategatik hilean praktikan ordaindu beharrekoa hipoteka-mailegu bati aurre egiteko bestekoa da eta, logikoa denez, etxebizitza errentan hartzeko aukera baztertu egiten dute gazteek, eros ezin dezaketenentzat bakarrik geratuz. Horri kolektibo moduan jabegoaren kultura oso errotuta dugula eta etxebizitza oso ondasun baloratua eta balio sinboliko handikoa dela gehitzen badiogu, ez da harritzekoa gazteen artean etxebizitza errentan hartzeko aukera osoonetsia ez izatea, arestian esan bezala, oso prezio merkean eskaini ezik. Horixe da, hain zuzen, herri-administrazioak gazteentzatetxebizitza publikoa errentan prezio merkeetan sustatzeko politika aurrera eramateko asmoa azaltzeko arrazoia 2. Azkenik, etxebizitza errentan izateko aukera sustatzearen alde egiten duen beste faktore bat, eta gero eta hurbilago dagoen etorkizun bati begira kontuan hartu beharrekoa, lanagatiko mugikortasuna dela eta, gazteak apurka-apurka mugikortasun geografiko handiagoa izatea da. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2 Zentzu horretan zenbait adierazpen egin berri ditu Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Gizarte Gaietako sailburuak, gazteek etxebizitza lortzea errazteko hartu nahi dituen neurrien artean hileko errenta 40.000 pezetatik beherakoa izango luketen hainbat etxebizitza publiko alokatzeko jartzea aurreikusita dago eta. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||